پاسخنامه درس عربي سال اول راهنمايي

  درس اول

۱ – الف /۲      ب ) /۳     ج / ۴     د/ ۴
۲ – ب
۳ – ۱ / ج     ۲ / الف      ۳ / ب     ۴/ ه     ۵ / د  

  درس دوم

۱ – الف / ۱     ب / ۳     ج/ ۲
۲ – ۱/ ب     ۲ / الف     ۳ / ب     ۴ / ج
۳ – الف  

  درس سوم

۱ – الف
۲ – الف / ۵     ب/ ۶     ج / ۴     د/۲
۳ – الف / ۱     ب / ۱     ج / ۲     د / ۱  

  درس چهارم

۱ – ب
۲ – الف
۳ – الف  

  درس پنجم

۱ – الف / ۳    ب/ ۱   ج/ ۵    د/ ۶   ه/ ۲   و /۴
۲ – ۱ / الف     ۲ / الف      ۳/ الف
۳ – ب : ما ذلک ؟ ذلک ثوبُ .     ج : ما تلک ؟ تلک نجمهُ .
هل ذلک ثوبُ ؟ نعم ، ذلک ثوبُ .     هل تلک نجمةُ ؟ نعم تلک نجمة .
۴ – الف / ۳     ب/ ۲     ج / ۳
۵ – الف / ۲     ب / ۲     ج / ۲
۷ – الف / ۱      ب/ ۲      ج / ۲      د/ ۱  

  درس ششم

۱ – الف / ۶   ب/ ۶   ج/ ۴   د/۵ ه/۴   و/۱   ي / ۴
۲ – الف / ۴   ب ) /۵    ج/ ۱   د/ ۹   ه / ۲   و/ ۸   م / ۶ ن / ۳    ي / ۷
۳ – الف / ۱     ب/ ۲     ج / ۲  

  درس هفتم

۱ – الف / ۲     ب / ۱     ج / ۱
۲ – الف / ۱   ب / ۲   ج / ۱   د / ۲   ه/ ۲    ي / ۱
۳ – الف / ۲    ب /     ج / ۱
۴ – الف / ۴    ب / ۵    ج / ۱    د / ۲    ه/ ۳  

  درس هشتم

۱- الف / ۲     ب /۱     ج / ۲     د/ ۱
۲ – الف /3      ب / ۴     ج / ۱     د / ۲
۳ – ۱: ذهب المعلم الي البيت.
۲ : جاء العلم الي البيت.
۳ : جاء الطالب الي البيت.
۴ : جاء المدرسون الي البيت.
۴ – ۱/ ب     ۲ / الف  

  درس نهم

۱ – ۱ / ب     ۲ / ب
۲ – ۱ / الف     ۲ / ج     ۳ / ج     ۴ / ب     ۵ / الف  

  درس دهم

۱ – ۱ / ب     ۲ / ب      ۳ / الف
۲ – الف / ۱     ب / ۱     د/۱     و/ ۲     م/۳     ن/ ۳     ي / ۱
۳ – الف / ۳-۱-۲     ب / ۱-۳-۲     ج/ ۲-۳-۱
۴ – الف / ۳-۱     ب / ۱-۳     ج / ۳-۲     د/ ۲-۱

  هدف اين درس که درس آخر مي باشد، پس از آشنايي دانش آموز با کلمات جديد، فهم اين مطلب است که دانش آموز بداند زبان که از ترکيب کلمات ايجاد مي شود داراي اجرايي است که سازمان زبان را تشکيل مي دهد. به عبارت ديگر انواع کلمات به کار برده شده در زبان را به دانش آموز مي شناساند.

  ترجمه درس کوشش در کار

اينجا دو مورچه بر روي ديوار هستند.
در دهان دو مورچه دانه اي بزرگ هست.
مورچه ها دانه را به سمت خانه حمل مي کنند.
در وسط راه دانه به زمين افتاد،
مورچه در طلب دانه (دنباله دانه) برگشت،
برگ را در جوي انداخت.
سپس مورچه اولي از آب خارج شد.
هر دو مورچه دانه را باهم گرفتند.
بعد از کوشش دو مورچه به خانه رسيدند.
بله ! ... کوشش کليد موفقيت و همکاري کليد خوشبختي است.  

 قواعد :

با توجه به متن درس، اگر دقت کنيم خواهيم ديد که کلمات عربي از سه نوع تشکيل مي شوند.
۱ – يک عده از کلمات به نام اشخاص يا چيزها دلالت مي کنند، آنها را اسم مي گوئيم.
۲ – عده اي ديگر بر انجام کاري در زمان مشخص دلالت مي کنند، آنها را فعل مي گوئيم.
۳ – عده اي ديگر از کلمات، معني مستقل ندارند و هنگام به کار رفتن در جمله مفهوم پيدا مي کنند، آنها را حرف مي گوئيم.
علامت اسم اين است که بيشتر داراي تنوين يا الف و لام «أل» مي باشد.
اسم = العمل، الجدار، النحلة، کبيرةُ، صغيرةُ، کتابُ.
کلمه -> { فعل = رَجَعَتْ، تَحمل، ذَهَبَ، وَصََلت.
حرف = و، في، إلي، من  

  تمرين هاي درس
1– با توجه به متن درس به سؤالات زير پاسخ دهيد:

۱– هَلْ وَصَلَت ْ النّملتانِ الي البيت؟
الف )لا ، ابداً
ب) نعم، بعد جدٍ .

۲– أيْنَ سَقَطت الجنة؟
الف ) في الساعقة .
ب ) في اللارض .  

  ۳– ما حَمَلَت النَّملةُ الاُخري ؟

الف ) الْوَرَقة الصّغيرة ؟
ب ) الحّبة الکبيرة ؟  

  ۲– لغات زير را با توجه به شماره هاي ۱ – اسم ، ۲ – فعل ، ۳ – حرف را مشخص کنيد.

الف ) اللُغة     د ) مُقدّسة     م) ألي
ب ) نحن     ه) لِسانٍ     ن ) في
ج ) نزّل     و ) نُحِبُّ    ي ) مُبينٍ  

  ۳– با کلمات زير جمله کامل بسازيد، شماره گذاري نماييد:

۱ – التلّْميذُ     ۲ – الْکتابَ     ۳ – قَرَأ

الف )
۱ – القلمَ ۲ – أَخَذَت ۳ – التلميذة
ب )
۱ – أَنت ِ ۲ – صادقة ۳ – طالبةُ
ج )  

  ۴– باتوجه به كلمات جاهاي خالي را پر کنيد:

    فعل    حرف
الف )....... الطالب ........ المدرسة .
( ۱ – يذهب ، ۲ – يحْمل ، ۳ – إلي ، ۴ – تحت)

ب ) ....... الطالبة ......... البيت .
( ۱- وَقَعَت، ۲ – رَجَعَت ، ۳ – إلي ، ۴ – ب)

   فعل     اسم
د ) ........ الوالد من ..........
(۱ – خروج ، ۲ – البيت ، ۳ – وَصَل ، ۴ – في )  

  کلمات جديد

اللُغة = زبان
نزّل = نازل کرد
لسان = زبان
مبين = آشکار ، واضح
نُحِبُ = دوست مي داريم
عالَمّية = جهاني
أُحِبُ = دوست مي دارم
اخي = برادرم
أبي = پدرم
يَدْعو = مي خواند
اَلصَّوم = روزه
نَحْن= ما  

  ۱– هدف اين درس نيز آشنايي دانش آموز با کلمات جديد است و اينکه در زبان عربي يک نوع کاربرد براي جمع بستن اسمها وجود دارد که از تغيير شکل پيدا کردن اسم به دست مِي آيد و در اصطلاح به آن جمع مُکَسَّر مي گوئيم.

  ترجمه درس

دانش آموزان به کلاس داخل شدند.
سپس معلم نقاشي آمد.
دانش آموزان شروع به نقاشي کشيدن کردند.
سعيد قلم را گرفت و دفتر نقاشي را باز کرد.
عکس خورشيد را در آسمان نقاشي کرد.
سپس رودخانه کوچکي را نقاشي کرد.
و درختان و کوه هايي را
و دو پرنده کوچک در قفس
نقاشي کرد،
سعيد به نقاشي نگاه کرد ...
و از خودش پرسيد.
آيا پرندگان، قفس را دوست مي دارند؟
هرگز ! ... ابداً ! ...
صفحه جديدي باز کرد.
پرنده اي نقاشي کرد.
بر روي درخت بلندي،
و حوضي پر از آب،
و پروانه هايي در آسمان.  

 قواعد :

۱– در اين درس با يک نوع جمع آشنا مي شويم که مانند جمع سالم نيست. در جمع سالم شکل مفرد اسم تغيير نمي کند ولي بعضي از اسامي وجود دارند که با تغيير شکل ... مفرد آنها جمع بسته مي شوند. اين نوع جمع را جمع مُکَسَّر مي ناميم.
ساختن جمع مُکَسَّر مانند جمع هاي سالم، راه مشخص و قاعده خاصي ندارد و بسياري از آنها را در فارسي به کار مي بريم. نمونه هايي از آن در مثال هاي زير مي آيد:
۱ - أشخاص، أشجار  ۴ - علماء، شهدا  ۷ – أُمور، علوم
۲ – أنبياء، أولياء  ۵ – مساجد، مَراجع  ۸ – تلاميذ، تفاسير
۳ – أهالي، اراضي  ۶ – رِجال، نقاط  

  تمرين هاي درس
۱– پاسخ کامل سؤالات زير کدام است :

۱ – ما أَخَذَ سعيدُ ؟
الف ) أخَذَ سعيدُ صورة .
ب ) أَخَذَ سعيدُ القلم .

۲- مَنْ دَخَلَ المعلمُ في الصّفّ.
الف ) دَخََلَ المعلمُ في الصّفِّ.
ب ) دَخَل التّلاميذُ في الصّفِّ.  

  2- اسم اشاره مناسب را در جاي خالي قرار دهيد:

۱ - ......کتابُ مفيدُ .
الف ) هذا   ب) هذه   ج ) هولاء

۲- ...... عالِمانِ مُحْترمانِ .
الف ) ذلک   ب ) هذين   ج ) هذان

۳ - ....... تُفاحتانِ .
الف ) هذان   ب ) هذين   ج ) هاتان

۴ - ...... رجالُ .
الف ) هذان   ب) هولاء    ) ذلک

۵ - ..... فاضلاتُ .
الف ) أولئک   ب ) هذا   ج ) تلک  

  ۳– در عبارت هاي زير که بخشي از دعاي ندبه است جمع هاي مکسر وجود دارد. آنها را بخوانيد و جدول را کامل کنيد:

أين الشَموسَ الطالِعَة؟ أَينَ الْاقمارُ المُنيرة؟ أينَ الْْانْجُمُِ الزّاهرة؟ أينَ أعلامُ الدّينِ و قواعِدِ العم؟ أين المدَّخَرُ الْفرائضِ و السُّنَن؟ ....

الْفرائض	بزرگان	الشُّموسُ	ماهها
خورشيدها	واجبات	السُّنن	الْانْجُم
ستاره ها	اَعْلامُ	الْاقمار	سنت ها

 

  کلمات جديد

رجال - مردان (جمع رجل )
الزّهراة – درخشان
ناظرين – نگاه کنندگان
الشموس – خورشيدها (جمع شمس)
اعلام – بزرگان (جمع علم)
الطالعة – طلوع کنندها
المدّْخر – ذخيره شده
الاقمار – ماهها (جمع قمر)
تجديد – احيا کردن
المنيرة – درخشان، روشن
الفرائض – واجبات ( جمع فريضه)
الآنجم – ستاره ها ( جمع نجم)
السّنن – سنت ها، روش ها، ( جمع سنت)  

  هدف
جمع سالم

  ترجمه درس

چه انجام دهم اي خداي من ؟!
.... جمع سالم .... ؟!
بعد از چند دقيقه خواهرش آمد ...
خ – براي چه تو نگراني ؟!
ب – کلماتي که در آخرش «ون» و «ين» است را مي خواهم. (واو و نون، ياء و نون)
خ – فهميدم !.... مقصود تو جمع سالم مذکر است.
اين واقعاً ساده است.
ب – ساده ؟!
پس ( خواهرش ) قرآن را باز کرد و به سوره حجر نگاه کرد و گفت:

جمع مذکر سالم مانند مُسْلِمينَ ، صادِقينَ ، ساجِدينَ ، حافِظونَ و وارِثونَ است. در جمله آنها حفاظت کنندگان، وارثانند.
ب – واقعاً خوب است ... ولي ...
خ – ولي ... چي ؟!
ب – کلماتي که آخرش «ات» (الف و تاء) است را مي خواهم.
خ – (فهميدم ) هان! مقصود تو جمع سالم مؤنث است.
خ – اين نيز همچنين ساده است ...
... آنها حافِظاتُ (حفاظت کنندگان)مُسلِماتُ (زنان مسلمان)صادِقاتُ (زنان راستگو) هستند.
پس اين آيه را خواند که در آن جمع سالم مذکر و مؤنث هست:
همانا مردان مسلمان و زنان مسلمان و مردان مؤمن و زنان مؤمن و مردان قنوت کننده و زنان قنوت کننده و مردان راستگو و زنان راستگو و مردان شکيبا و زنان شکيبا و مردان فروتن و زنان فروتن ... خداوند براي آنها بخشش و پاداش بزرگي آماده کرده است.
ب – اي خواهرم از تو سپاسگزاري مي کنم.  

 قواعد : 

1– در درس قبل آموختيم که در زبان عربي براي دو شخص يا دو چيز کاربرد اسم با زبان فارسي فرق دارد که به آن «تثنيه» مي گوئيم، حال بايد بدانيم که براي بيش از دو نفر (سه نفر و بيشتر) يا بيشتر از دو چيز (سه و بيشتر) که به آن جمع مي گوئيم از الفاظ ديگري استفاده مي کنيم.
جمع مذکر سالم: براي ساختن آن به آخر اسم، واو و نون «ون» و ياء و نون «_ين » اضافه مي کنيم.
جمع مونث سالم: وقتي اسم داراي «ة» باشد (مؤنث) براي جمع بستن از «ات» استفاده مي کنيم و حرف (ة) را حذف مي کنيم.
مثالها: مفرد جمع مذکر سالم
عالم عالِمونَ – عالمينَ
مُجْتَهِد مُجتهدونَ – مُجتهدينَ  

مفرد     طَبيبة         شَجَرة

جمع مؤنث سالم طبيبات      شَجرات

 

2– در درس هاي پيش آموختيم که براي اشاره به يک شخص يا يک چيز و يا دو شخص يا دو چيز از اسم هاي اشاره زير استفاده مي کنيم.  

مذکر : هذا مذکر : ذلک
نزديک مفرد -> مؤنث : هذه دور مفرد -> مؤنث : تلک  

مذکر : هذان ، هذيْن ِ
مثني -> مؤنث : هاتانِ ، هاتيْنِ  

حالا مي آموزيم که براي اشاره به چند شخص (سه نفر و بيشتر ) از هولاء، براي نزديک و أولئکَ براي دور استفاده مي کنيم.
مثالها:
هولاء : معلّمونَ . اولئک : معلِّمونَ.
هولاء : معلِّمات . اولئک : معلِّماتُ.  

  تمرين هاي درس
1– جمع اسم هاي زير را با در نظر گرفتن مذکر و مؤنث بودن علامت بزنيد:

الف ) مومِنةُ
۱ – مؤمنونَ ۲ - مؤمِناتُ

ب ) صالح
۱ – صالِحونَ ۲- صالِحاتُ

ج) صادقةُ
۱ – صادقونَ ۲ – صادقاتُ

د ) مولِّفُ
۱ – مؤلِّفونَ ۲ – مؤلِّفات  

  2– کلمات مناسب را در جالي خالي آن قرار دهيد:

۱ – طالبان   ۲– سيارةُ   ۳ – حمامةُ   ۴ – عاملون
الف ) ال ...... في السّماءِ .
ب ) ال ...... مشغولونَ بالعَمَلِ.
ج ) ال ...... جالِسانِ .
د ) ال ...... في الشّارع .  

  ۳– هر يک از کلمات داده شده را در جاي مناسب خود قرار داده و تغييرات لازم را انجام دهيد: (بر روي کاغذ) «تمرين کاربردي»

ذَهَبَ الْمُعَلِّمونَ إلي الْمَدْرَِسَة ِ.
۱ – البيت ذَهَبَ الْمعلِّم إلي الْبَيْت.
۲ – جاء ..................................
۳ – الطّالبُ ...................................
۴ – المُدرّسونَ ..................................  

  ۴– ترجمه عبارت هاي فارسي زير کدام گزينه است:

۱ – راستگويان موفقند.
الف ) الصادِقون َ ناحجاتُ .
ب) الصّادقون ناحجونَ .

۲– مؤمنان در بهشتند .
الف ) المؤمنون في الْجَّنَة .
ب ) الْمؤمنونَ في الْجَنَتونَ .  

  کلمات جديد

موفق = ناجح
بهشت= الجنّة
ذَهَبَ = رفت
السّماء = آسمان  

  هدف اين درس آشنايي با کلمات جديد عربي و نيز يادگيري جوانب و مکان هاست به صورت نسبي.

يعني وقتي سؤال شد که مثلاً :تخته سياه کجاست؟در جواب مي گوئيم:جلوي کلاس و ..

  ترجمه درس گنج کجاست؟

پدر : پسرم! گنج کجاست؟
پسر: اين معلوم است، گنج نزد ثروتمندان است.
پدر : نه! ثروت از بين رونده است.
پسر : هان ( فهميدم) ... بله ... گنج جلوي طلا فروش است.
پدر : نه ! پسرم ! اين گنج نيست.
پسر : بنابراين! گنج زير آن خرابه است.
پدر : نه! اين خيال پردازي است.
پسر : عجيب است! ... پس گنج کجاست؟ .... حتماً گنج پشت کوهها و درياهاست.
پدر : نه ... نه ...! پشت کوهها بيابان است و در درياها آب هست.
پسر : بنابراين! گنج کجاست؟ کجاست؟ کجاست؟ ....
پدر : پسرم! گنج در کنارت است.
پسر : اما ... کجا ...؟
پدر : بله! پسرم! گنج در کار است ... گنج در کوشش کردن است.  

  قواعد : 

هر وقت بخواهيم از مکان چيزي يا کسي سؤال کنيم از کلمه «أيْنَ » استفاده مي کنيم. مانند:
أينَ التلّميذُ ؟ أينَ الکتابُ؟
براي پاسخ به اين سؤال مي توان از کلمات نشان دهنده مکان « جوانب» استفاده کرد. اين کلمات عبارتند از:
عَلي -> بر روي
أمامَ -> جلو
خَلْفَ -> پشت
تَحت -> زير
فوق -> بالا
عِنْدَ -> نزد
في -> در (داخل)
جَنْبَ -> کنار
مانند:
التّلميذ أمام اللّوح.
التّلميذُ خَلْفَ الباب.
الکتابُ تحتَ الْمحفظة.
الکتابُ عندَ الطالب.  

  تمرين هاي درس
1– با توجه به تصوير جملات زير را کامل کنيد:

1– أمام ۲ – علي ۳ – عِندَ ۴ – خلف ۵ – تحتَ ۶ – جنب
أين ...... ؟
الف ) التُّفتاحُ الکتابِ.
ب ) القَلَمُ الکتابِ.
ج ) السيارة الوَردة.
د ) الکتابُ السّيارة.
ه) المحْفَظةُ الصائرة.
و ) الطاّئرةُ القلم.  

  2– با توجه به تصوير سؤال ها و پاسخ هاي داده شده را مرتب کنيد:

الف ) أينَ السّيارة ؟ ۱ – السّاعَة علي الصَّخرة.
ب ) أيْن الطّفلُ ؟ ۲ – السّحابةُ في السّماءِ.
ج ) أيْنَ السّاعة ؟ ۳ – الصَّخرةُ خَلفَ الطّفلِ.
د) أيْنَ المَحفظة ؟ ۴ – السّيارة تَحتَ الشجرة.
ه ) أيْنَ السّحابَةَ ؟ ۵ – الطّفل أمام الصّخرة.
و ) أيْن َ القَلَمُ ؟ ۶ – الشََّجرة جنب السّيارة.
م) أيْن َ الشّجرة ؟ ۷ – الکتابُ أمام الطّفلِ.
ن ) أيْنَ الصّخرةُ ؟ ۸ – القلمُ جَنبَ الکتاب.
ي ) أيْنَ الکتابُ ؟ ۹ – المَحْفَظَةَ علي الصّخرة.  

  3– با توجه به معني آيات کلمه حذف شده را که در متن درس با آن آشنا شده ايد در جاي خود قرار دهيد.

الف ) گنج وَ کانَ تَحْته .... کهف – ۸۲
و زير آن گنجي بود.
۱ – الْکنز ۲ – الشمس

ب ) کوه لَوْ أنْزلْنا هذا الْقرآنَ عَلَي ..... لَرأَيته خاشِعاً. حشر - ۲۱
اگر اين قرآن را بر کوه نازل مي کرديم، حتماً آن را در مقابل خدا فروتن مي ديدي.
۱ – البحر ۲ – الجبل

ج ) کجا ..... ما کُنْتُمْ تَعْبُدونَ شعراء - ۹۲
چيزهايي که مي پرستيد کجايند؟
۱ – مَنْ ۲ – أيْنَ  

  کلمات جديد

الطائرة -> هواپيما
الطّفْلُ -> کودک
السّحابة -> ابر
الشَّمسُ -> خورشيد
الأُمُّ -> مادر
أَلْجِبالُ -> کوهها (جمع کوه ها جَبَل)  

  کلمات جديد

الغُصْن -> شاخه
نَظيف -> پاکيزه، تميز
غُرفة -> اتاق
اَلنَّجاحُ -> پيروزي، موفقيت
الصَّفِّ -> کلاس
عالِمةُ -> زن دانشمند و فهميده  

  هدف اين درس نيز در ابتدا آشنايي دانش آموز با کلمات جديد مي باشد. ديگر اينکه ياد مي گيريم، چگونه مي توان يک اسم را براي دو شخص يا دو چيز به کار برد. اين کاربرد را « تثنيه» مي گويند.

  ترجمه درس پشيماني متکبر

اين دو درخت در جنگل هستند.
بزرگ و کوچک
بزرگ: من بلند و قوي هستم و تو کوچک و ضعيف.
درخت کوچک به شدت ناراحت شد.
در جنگل:
در روزي از روزها،
اين دو مرد، دو تبر حمل مي کنند.
مرد اول: به اين دو درخت نگاه کن!
اين درخت بلند و قوي است.
اين درخت براي ساختمان (ساختن) خانه جديد مفيد است.
مرد دوم: بسيار خوب! فکر خوبي است.
پس دو مرد شروع کردند به قطع کردن درخت بلند.
درخت بلند ... افتاد ....
واحسرتا (افسوس)
اي کاش من کوچک بودم!  

قواعد :

1– در زبان عربي مي توانيم يک اسم را براي دو نفر يا دو چيز به کار برد. وقتي مي خواهيم اسمي بر دو شخص يا دو چيز دلالت کند، به آخر آن اسم «الف و نون» (انِ) يا «ياء و نون» (-ينِ) اضافه مي کنيم. اين اسم که کاربردش مخصوص زبان عربي است (تثنيه) نام دارد. مانند:
مفرد (فرد شده) مثني (تثنيه شده )
طفل طِفْلانِ – طِفْلَيْنِ
طالب طالبان – طالبَيْنِ
شجرة شَجَرتانِ – شَجرتَيْنِ

2– همانطور که قبلاً براي اشاره به يک شخص و يا يک چيز از «هذا» استفاده نموديم و اگر آن کلمه داراي « ة » باشد از «هذه» استفاده مي نموديم، اينک بايد بدانيم براي اشاره به دو شخص يا دو چيز از « هذانِ – هذَيْنِ» و اگر آن کلمه داراي «ة» باشد از «هاتانِ – هاتَيْنِ» استفاده مي کنيم. مانند:
هذا قلمُ. هذه شَجَرةُ.
هذان قَلَمانِ. هاتان شَجَرتان.  

  تمرين هاي درس
1– با توجه به متن درس به سؤالات زير پاسخ دهيد:

الف ) هَلْ قَطَعَ الرَّجُلانِ الشّجَرَتَيْنِ. ۱ – نعم ۲ – لا
ب ) مَنْ بَدأََ بِقطع الشّجرة انباسقة؟ ۱– الرّجلانِ ۲– الرّجُلُ
ج ) أيْنَ کانَتِ الشّجرتانِ؟ ۱ – في الغابة ۲ – في الْبحْر  

  2– گزينه صحيح را از ميان جوابها انتخاب کنيد: (مفرد اسم هاي مثني و مثناي مفردهاي داده شده)

الف ) رجل ۱– رَجُلانِ ۲– رَجُلون
ب) شَجَرتانِ ۱ – شَجرتين ۲– شَجَرة
ج ) کتاب ۱ – کتابانِ ۲– کتابونَ
د ) طبيبان ۱ – طبيبين ۲– طبيبُ
ه) قويّتان ۱ – قويُّ ۲– قويةُ
ي ) صغيرةُ ۱– صغيرتانِ ۲– صغيرانِ  

  3 – گزينه هاي مناسب را با عدد مشخص کنيد:

الف ) هذه ۱ – حَمامَتانِ.
ب ) هذانِ ۲ – في الغُرفَة.
ج ) هاتانِ ۳ – في الْمَحْفظة.
د) اَلْمِفتاحانِ ۴ – شجرةُ .
ه) القلمانِ ۵ – کتابانِ .
 

  کلمات جديد

قَطَع -> بريد – قطع کرد
قالت -> گفت
کان -> بود
کانتِ -> بود
الْمفتاحانِ -> جمع مفتاح (کليد)
يَذْهَبُ -> مي رود

  ۱ – هدف اين درس آشنايي دانش آموز با يکي ديگر از کلمات پرسشي زبان عربي است.

همچنين اينکه دانش آموز بايد بداند، در زبان عربي بين مرد "مذکر" و زن " مؤنث" از نظر لفظي فرق گذاشته مي شود تا بهتر شناخته شوند.

  ترجمه درس چه کسي بهتر است؟

اين آهو است، او در جنگل است.
آهو: چه کسي بهتر و بدتر است؟
فيل: من بهترم، من قوي و بزرگ ام. شکي نيست که (من بهترم).
آهو: او کيست؟ او جداًً و واقعاً زيباست.
پروانه: من پروانه ام. من زيبا هستم. من برترم.
در اين وقت ....
من پادشاه حيوانات هستم. من سلطان جنگلم .... من برترم.
آهو: او کيست؟
پروانه: او شير است. او پادشاه جنگل است.
آهو: چه کسي برتر است؟ او (مذکر) يا او (مؤنث) آن (مذکر ) يا آن (مونث).
شانه به سر: بهترين، داراي صفت هاي نيکوست.
آهو: نظر و عقيده اي درست است و کلامي زيبا.  

 قواعد :

1– براي سؤال در مورد اشخاص از کلمه " مَن" استفاده مي شود. مثلاٌ معلم در کلاس سؤال مي کند: مَن احمد؟ يعني احمد کيست؟
اگر نخواهيم سؤال کنيم در مورد مرد "مذکر" مي گوئيم مَن هُوَ ؟ و اگر او زن "مؤنث" باشد مي گوئيم: مَن هي؟

2– بسياري از کلمه هاي عربي و فارسي به هم شبيه هستند. به همين علت يادگيري زبان عربي براي فارسي زبان ها بسيار ساده و شيرين است. به طور مثال تعدادي از کلمات در هر دو زبان به يک معني به کار مي روند، مانند:
ساعة -> ساعت قلم -> قلم
دفتر -> دفتر کتاب -> کتاب
يا کلمه هايي وجود دارند که ظاهراً يک شکل اند ولي معني متفاوت دارند، مانند :
صورة -> عکس صورت -> چهره
لوح -> تخته سياه لوح -> لوح تقدير و ...
يا کلمه هايي که در زبان عربي وجود دارد و هم خانواده هاي آنها در زبان فارسي رايج است. مانند:
نافذ -> پنجره نفوذ -> منفذ  

  تمرين هاي درس
1– باتوجه به پرسش ها و پاسخ هاي زير گزينه صحيح را انتخاب کنيد:

الف ) مَنِ الزٌارِعُ؟ ۱ – فاطمه الطّيبة.
ب ) مَن الطٌيبية؟ ۲ – سميره اَلمعلمة.
ج ) مُن العامِلُ؟ ۳ – رَحيمُ الزّارع.
د ) مَن المعَلِمُ ؟ ۴ – علي الّعبديٌُ.
ه ) مَنِ المعلِّمة؟ 5 – سعيد العامِل.
و ) مَنِ الْجنديّ ؟ 6 – محمد الْمعلِّم.  

  2– با توجه به تصوير گزينه صحيح را انتخاب کنيد.
1– هل تلک نَحْلةُ؟

الف ) لا، تلک نملةُ.
ب ) نعم، تلک نحلهٌ.  

  2 _

الف ) من هو ؟ هو جنديّ.
ب ) من هي ؟ هي جندية.  

  3 _

الف ) ما ذلک ؟ ذلک بَحرُ .
ب) من هي ؟ هي جنديةُ.  

  3 – به تصوير زير با دقت نگاه کنيد. مانند نمونه براي آن دو سؤال بسازيد و به آنها پاسخ دهيد: (بر روي کاغذ)

الف )

۱ – ما تلک ؟   - تلک شَجَرةُ؟ ۲ – هل تلک شجرةُ؟ - نعم ، تلک شَجَرةُ.

ب )

۱ - .................................... ۲ - ....................................

 

  4– غلط هاي موجود در عبارت هاي زير را تصحيح کنيد، صحيح را علامت بزنيد:

الف ) ماهذا؟ ذلک مائدةَ .
۱ ) ذلک – تلک
۲) هذه – ذلک
۳) هذه – تلک
۴) هذه – هذه

ب ) هل هذا حمامة ُ؟ نَعَم ، هذه حمامة.
۱) تلک
۲) هذه
۳) ذلک
۴)هيچکدام

ج ) مَن ذلک ؟ ذلک صورةُ ؟
۱) ما – تلک – هذه
۲) ما – هذه – تلک
۳) ما – تلک – تلک
۴ ) هيچکدام  

  5– کدام ترجمه عبارت هاي فارسي زير صحيح است :

الف) - او کيست؟ او پزشک است .
۱ ) من ذلک ؟ ذلک جُنديَُّ.
۲ ) من هو ؟ هو طبيب ُ.

ب ) اين چيست؟ اين کشتي است.
۱ ) من هذا؟ هذا سيّارةُ.
۲ ) ما هذه ؟ هذه سفينةُ.

ج ) آن چيست؟ آن ديوار است.
۱ ) ما هذه ؟ هذا جدارُ .
۲ ) ما ذلک ؟ ذلک جدارُ .  

  6- با توجه به شمسي يا قمري بودن حروف پس از "ال " کلمات زير را با تلفظ صحيح بخوانيد:

الفَتح – الضرر – الصالح – البصير – اليوم – الکُفر – السجود – الحلال – الصادق – الايمان – الضالين – الدنيا – البعيد.  

  7– با توجه به معني آيات کلمه هاي پرسشي شماره ۱ هَلْ و شماره ۲ مَنْ را در جاي خالي شماره مورد نظر را بنويسيد.

الف ) ..... هذا إلاّ بشرُ مِثلَکُم. انبيا – ۳ آيا اين بشري همچون شماست؟
ب ) اصْدَقُ مِنَ ا... حَديثاً. نساء – ۸۷ چه کسي راستگوتر از خداوند است؟
ج ) ..... يَتّبِعُ الرّسول؟ بقره – ۱۴۳ چه کسي از پيامبر پيروي مي کند؟
د ) .... تَستوي الظُّلِماتُ و َ النُِّور . رعد – ۱۶ آيا تاريکي و نور با هم برابرند؟  

  کلمات جديد
الزّارع -> کشاورز
الطّيبة -> پزشک زن
الْعامِلُ -> کارگر
الْجُنْديُّ -> سرباز

  ۱–هدف اين درس آشنايي دانش آموز با کلمات جديد و يادگيري اسم اشاره به دور مي باشد

همچنين آشنايي با صنعت ديگري از حروف عربي که در تلفظ به کار مي رود.

  ترجمه درس در باغ

مهدي و پدرش در باغ هستند.
م - ... جداً زيباست!
- آيا آن ميوه است؟
پ – بله ... آن انار است.
آن سيب است.
و آن انگور است.
م – آيا آن سفره است؟
پ – بله آن سفره است.
م – و آيا بر روي سفره غذا هست؟
پ – بله ... آن غذاست .... آن گوشت پرنده است.
م – و آن چيست؟
پ – آن درخت است.  

 قواعد : 

1– دانستيم که هذا و هذه اسم اشاره نزديک به معني " اين " مي باشند. حال بايد بدانيم که اسم اشاره به دور در زبان عربي کلمات ذلکَ و تِلکَ به معني "آن" مي باشد.
در ضمن اسم هاي اشاره هذه و تلک براي کلماتي که در آخر آنها "ة" باشد، به کار مي رود. مانند:
هذه شجرةٌ و تلک شجرّة
هذه حديقهٌ و تلک حديقة

2– حروف هجاي عربي (به غير از الف) به دو دسته تقسيم مي شوند که صفت يکي "شمسي " و ديگري " قمري" مي باشد.  

  حروف شمسي عبارتند از:

ت – ث – د – ذ – ر – ز – س – ش – ص – ض – ط – ظ – ل - ن
مي توان اينها را اين گونه حفظ کرد. ۲ تا "ت"، ۳ تا "س"، ۴ تا "ز"، شلندر.  

  حروف قمري عبارتند از:

ا – ب – ج ح – خ – ع – غ – ف – ق – ک – م – ه – و – ي
مي توان اينها را اين گونه حفظ کرد: عجب خوک احمقيه، فخ.
فرق آنها در اين است که هرگاه "ال" بر سر يکي از حروف شمسي در آيد، لام آن در تلفظ حذف شده، حرف شمسي، مشدد خوانده مي شوند.
مانند:
(اصل کلمه) (تلفظ) (نوشتن (املاء))
اَلشَمس -> اَششَمس -> اَ لشمس
ولي هر گاه "ال " بر سر يکي از حروف قمري در آيد در خواندن آن هيچ تغييري ايجاد نمي شود. مانند:
(اصل کلمه) (تلفظ) (املاء)
اَلقَمَر -> القَمَر -> اَلقََمَر
تلفظ صحيح حروف شمسي و قمري چه در زبان عربي و چه در کلمات عربي زبان فارسي بايد رعايت شود.  

  تمرين هاي درس
1– با توجه به تصوير (موقعيت دور يا نزديک بودن) گزينه صحيح را مشخص کنيد.

الف ) ما هذا ؟ هذا عنب

ب ) ما تلک ؟ ذالك فراشّة

 

  2– جمله صحيح را علامت بزنيد.

الف ) تلک حمامّة
ب ) ذلک شجرةٌ
ج ) تلک قلم
د ) تلک عنب  

  3– پرسش و پاسخ هاي زير را تصحيح کنيد: (با توجه به تصوير)

الف ) ما هذا؟          هل هذا ثوب؟        لا هذه محفظّة.

ب ) ما ذلک؟          هل ذلک جدار؟       لا، تلک بيت.

ج ) ما تلک؟       هل تلک فاکهّة؟      لا – ذلک جدارٌ.

 

  4– بازي جورچين: دو تا دو تا کلمات را با اسم اشاره مناسب انتخاب کنيد:

سفينة	ذلک	لحم	هذا	خير	تلک
مائدة	هذا	رحمة	تلک	قومة	هذا
ب	تلک	شجرة	هذه	شمس	هذه
قوم	هذه	ماء	ذلک	فاکهة	ذلک

 

  کلمات جديد

خير -> خوبي
وَعد -> وعده
الجنة -> بهشت  

  ۱– هدف اين درس آشنا شدن دانش آموز با گفتگويي ساده در عربي به وسيله جمله هاي پرسشي و جمله هاي خبري است.

ترجمه درس مورچه در باغ
اين مورچه است. مورچه در باغ است. مورچه سؤال کرد:
اين چيست؟ اين عجيب است! اين حتماً ستون است!
زنبور گفت: نه، اين مرد است.
مورچه پرسيد: اين چيست؟ آيا اين مرواريد است؟
زنبور جواب داد: نه، اين انگور است.
م : اين سقف است؟ بله. اين سقف است!
ز : نه، نه ... اين برگ است.
م : اين چيست؟ آيا اين درخت است؟
ز : نه، اين گل است.
م : و اين چيست؟
ز : اين پروانه است؟
م : اين چيست؟ اين جداً وسيع است؟ آيا اين دريا است؟
ز : نه، نه ... اين آبگير کوچک است

 قواعد : 

1– در زبان عربي براي پرسشي کردن جمله از کلمات مخصوصي استفاده مي شود. مثلاً براي سؤال کردن درباره چيزهاي گوناگون از عبارت: ما هذا ؟ اين چيست ؟ استفاده مي کنيم.
هر گاه در آخر کلمه مورد سؤال " ة " باشد از ما هذه؟ استفاده مي کنيم در غير اينصورت ماهذا را به کار مي بريم.
ما هذه ؟ هذه شجرة
ما هذا ؟ هذا قلم  

  2– حروف زبان فارسي و عربي هميشه با کمک حرکت خوانده مي شوند و اين حرکات عبارتند از:

عربي ضمه فتحه کسره

فارسي ضمه يا پيش فتحه يا زبر   کسره يا زير

شکل __ُ__ __َ__        ِِِِِِ

 

مي توان روي حرفي که داراي حرکت نباشد علامت " ه" را قرار داد که نام آن سکون يا جزم است و گاهي حرکت هاي سه گانه فوق، همراه نون ساکن تلفظ مي شوند که در اين صورت نام آنها تنوين است: ًٍ ُ
در ضمن بايد دانست که تغيير يک حرکت معني کلمه را در زبان عربي دگرگون مي کند. مانند:
کَتَبتَ (نوشتي) کَتَبتُ (نوشتم)
إمام (پيشوا) أمام (جلو)
بَر (بيابان) بِر (نيکي) بُر (گندم)  

  تمرين هاي درس
1– پرسش ماهذا و ماهذه براي کدام يک از جملا ت زير صحيح است؟

الف ) ماهذا ؟ ........... ثوب
ب ) ماهذا ؟ ............ شجرة
ج ) ما هذا ؟ ........... حمامة
د ) ما هذه ؟ ......... قمرٌ  

  2– با توجه به تصوير پاسخ مناسب را از ميان پاسخ ها پيدا کنيد و شماره آن را در داخل مربع بنويسيد؟

الف ) هل هذه شجرة؟		1– نعم ، هذه فراشّة. 2– لا، هذه نافذّة. 3– نعم، هذا بابٌ. 4– نعم، هذا رجلٌ. 5 – لا، هذه ورقّة. 6 – نعم، هذا عنبٌ. 7 – لا، هذه نملّة.
ب ) هل هذا  عنبٌ ؟
ج) هل هذا رجلٌ ؟
د ) هل هذا بابٌ ؟

 

  ۳ – با توجه به تصوير، سؤال صحيح را علامت بزنيد؟

الف )	ب )	ج)	د )
۱  – ماهذا ؟ ۲ – ما هذه  ؟	۱  – ماهذا ؟ ۲ – ما هذه  ؟	۱  – ماهذا ؟ ۲ – ما هذه  ؟	۱  – ماهذا ؟ ۲ – ما هذه  ؟

 

  کلمات جديد

مَحفظَةٌ -> کيف
قَمَر -> ماه
وَرَقة -> برگ  

  ۱– هدف اين درس آشنا شدن دانش آموز با ساختن جمله عربي با اسم اشاره هذا و هذه است.

هذا -> اين
هذه -> اين
مي دانيد که اسم اشاره "اين" براي نشان دادن کسي يا چيزي در فاصله نزديک به کار مي رود.

 قواعد :

کلمه " هذه" براي اشاره به کلماتي به کار مي رود که معمولاً آخر آنها " ه " باشد.
تلفظ حروف هجا: در فارسي و عربي فرق زيادي ندارند. مگر در هشت حرف که تلفظ غير صحيح، علاوه بر نادرست بودن سبب مي شود معناي کلمات کاملاً تغيير کند. بنابراين لازم است همانگونه که در خواندن نماز و تلاوت قرآن اين نکات را رعايت مي کنيم، در خواندن ساير جملات عربي نيز حتماً تلفظ صحيح حروف را در نظر داشته باشيم.  

  مثال:

(حرف)  (کلمه عربي) (تلفظ کلمه در فارسي)
ح;  حَميم ( صميمي) هميم ( با همت)
ذ; ذکي (پاکيزه) زکي (باهوش)
ص; صار (شد) سار (حرکت کرد)
ض; ظُلل (گمراه شد) زل (لغزيد)
ط; طَل ( شبنم) تل ( تپه )
ظ ; ظاهر (آشکار)زاهر (درخشان)
ع ; عمل (کار)أمل ( اميد)
 

  تمرين هاي درس
1– گزينه صحيح را مشخص کنيد:

الف ) ۱ – هذه سفينة
۲ – هذا سفينة
۳ – هذا حمامة
۴ – هذه ملک

ب ) ۱– هذا امرأة
۲ – هذه ثوب
۳ – هذا رَجُلُ
۴ – هذه جدار

ج ) ۱ – هذا حمامة
۲ – هذه نجمة
۳ – هذه جدار
۴ – هذا مدرسة
 

  ۲ – با توجه به عکس هاي زير جمله صحيح را مشخص کنيد.

1 _ الف ) هذا جدار ب ) هذه شجرة ج ) هذا شجرة

2 _ الف) هذا امرأةُ ب ) هدا امرأة ج ) هذا بيت

3 _ الف ) هذا سيارة  ب ) هذا بحر ج ) هذه قريه

4 _  الف ) هذا سيارة  ب ) هذا جدار ج ) هذه سيارة

 

  3– آيا مي توان اشياء و اشخاص را با اسم هاي اشاره نشان داد؟ با مثال مشخص کنيد:

الف ) بله – هذا رجل - هذا امراة
ب ) بله – هذا امرة – هذه بيت
ج ) خير
د ) بله – هذا شجرة – هذه معلم    

  کلمات جديد

رَجُلٌ <- مرد حديقةّ  <- باغ موعظةّ  <- نصيحت ماء  <- آب ثوبٌ  <- لباس سيارةّ  <- ماشين

اُمةّ <- جامعه، امت  فاکهةّ <- ميوه امراة <- زن  بقرة  <- گاو نجم  <- ستاره جبل  <- کوه

صلاة  <- نماز  حمامةّ  <- کبوتر  شارع  <- خيابان بيت  <- خانه